AIS ชูโครงสร้างพื้นฐานดิจิทัล-พลังงานสะอาด ลดความเหลื่อมล้ำ สร้างผลตอบแทนทางสังคม 33.88 ล้าน

AIS เผยผลการศึกษาวิจัยการประเมิน SROI โครงการ Green Energy Green Network for THAIs พบสามารถสร้างคุณค่าทางสังคมรวม 33.88 ล้านบาท จากเงินลงทุน 24.89 ล้านบาท หรือคิดเป็นผลตอบแทนทางสังคม 1.36 เท่า ตอกย้ำบทบาทของโครงสร้างพื้นฐานดิจิทัลและพลังงานสะอาดในการยกระดับคุณภาพชีวิต ลดความเหลื่อมล้ำ และสร้างโอกาสทางเศรษฐกิจให้กับชุมชนห่างไกลอย่างเป็นรูปธรรม

AIS เปิดผลการศึกษาวิจัยการประเมินผลตอบแทนทางสังคมจากการลงทุน (SROI) ปี 2569 ชี้โครงสร้างพื้นฐานดิจิทัลสร้างคุณค่าทางสังคม 33.88 ล้านบาท

สายชล ทรัพย์มากอุดม หัวหน้าคณะผู้บริหารด้านสื่อสารองค์กร AIS กล่าวว่า การลงทุนด้านโครงสร้างพื้นฐานดิจิทัลกำลังถูกประเมินด้วยมิติใหม่ที่มากกว่าผลตอบแทนทางการเงิน เมื่อ AIS เปิดเผยผลการศึกษาวิจัย Social Return on Investment (SROI) ของโครงการ Green Energy Green Network for THAIs ภายในงานมหกรรมงานวิจัยแห่งชาติ 2569 โดยพบว่าโครงการสามารถสร้างมูลค่าผลกระทบทางสังคมรวม 33.88 ล้านบาท จากเงินลงทุน 24.89 ล้านบาท หรือคิดเป็น ผลตอบแทนทางสังคม 1.36 เท่า

ผลการศึกษาสะท้อนว่า การลงทุนในโครงสร้างพื้นฐานด้านการสื่อสารและพลังงานสะอาด ไม่เพียงช่วยเชื่อมต่อสัญญาณอินเทอร์เน็ต แต่ยังช่วยเชื่อมต่อโอกาสทางเศรษฐกิจ การศึกษา สาธารณสุข และคุณภาพชีวิตของประชาชนในพื้นที่ห่างไกล

โครงการ Green Energy Green Network for THAIs คืออะไร

โครงการเกิดจากความร่วมมือระหว่าง

AIS
GULF
สถาบันวิจัยและพัฒนาพื้นที่สูง (องค์การมหาชน)

โดยนำ สถานีฐานโทรคมนาคมพลังงานแสงอาทิตย์ (Solar-Powered Base Station) เข้าไปติดตั้งในพื้นที่ที่ไม่มีไฟฟ้าและโครงสร้างพื้นฐานด้านการสื่อสาร โดยเฉพาะชุมชนบนพื้นที่สูงในภาคเหนือ

ปัจจุบันโครงการครอบคลุม

8 ชุมชน
5 จังหวัด
918 ครัวเรือน
ประชากรกว่า 3,520 คน

ผลวิจัย SROI สะท้อน “ผลตอบแทนที่มากกว่าตัวเลข”

ผู้บริหาร AIS ระบุว่า การศึกษาครั้งนี้ดำเนินการร่วมกับนักวิจัยและหน่วยงานวิชาการ เพื่อประเมินผลกระทบทางสังคมตามหลักวิชาการ ไม่ใช่เพียงการประเมินผลเชิงการตลาด

อินเทอร์เน็ตเปลี่ยน “พื้นที่ห่างไกล” ให้เป็น “พื้นที่แห่งโอกาส”

หนึ่งในกรณีศึกษาที่สะท้อนผลลัพธ์อย่างชัดเจน คือ บ้านแม่โขง จังหวัดเชียงใหม่

เดิมชุมชนมีทรัพยากรท่องเที่ยวทางธรรมชาติ แต่ยังไม่เป็นที่รู้จัก เมื่อมีสัญญาณอินเทอร์เน็ต ชุมชนสามารถประชาสัมพันธ์ “น้ำตกห้วยน้ำเย็น” ผ่านช่องทางออนไลน์ จนกลายเป็นแหล่งท่องเที่ยวเชิงนิเวศ และสร้างรายได้หมุนเวียนกว่า 2.5 ล้านบาทภายในเวลาเพียง 6 เดือน

อีกตัวอย่างคือ ชุมชนมอโก้โพคี จังหวัดตาก ซึ่งสามารถนำเทคโนโลยีดิจิทัลมาต่อยอดการจำหน่ายผลผลิตทางการเกษตรผ่านช่องทางออนไลน์ ลดข้อจำกัดด้านภูมิศาสตร์ และเพิ่มรายได้ให้กับครัวเรือน

ผลกระทบที่เกิดขึ้นจริงใน 5 มิติ

การศึกษาวิจัยประเมินผลลัพธ์ในหลายด้าน ได้แก่

ด้านเศรษฐกิจ

เพิ่มรายได้จากการค้าออนไลน์
สร้างมูลค่าเพิ่มให้สินค้าเกษตร
ส่งเสริมการท่องเที่ยวชุมชน

ด้านการศึกษา

ห้องสมุดดิจิทัล
ระบบ E-Learning
ลดความเหลื่อมล้ำทางการศึกษา

ด้านสาธารณสุข

Telemedicine
การส่งต่อผู้ป่วยฉุกเฉินรวดเร็วขึ้น
เข้าถึงบริการสุขภาพได้มากขึ้น

ด้านสังคม

เข้าถึงสวัสดิการภาครัฐ
ลดความเหลื่อมล้ำทางดิจิทัล
เพิ่มโอกาสในการประกอบอาชีพ

ด้านสิ่งแวดล้อม

ใช้พลังงานแสงอาทิตย์
เฝ้าระวังไฟป่า
ตรวจวัดข้อมูลสภาพอากาศ
ติดตาม PM2.5
ระบบแจ้งเตือนภัยแบบเรียลไทม์

โครงสร้างพื้นฐานดิจิทัล กำลังกลายเป็น “Infrastructure for Sustainability”

AIS มองว่า บทบาทของเสาสัญญาณโทรศัพท์ในอนาคตจะไม่ได้เป็นเพียงโครงข่ายสื่อสาร แต่จะพัฒนาเป็นแพลตฟอร์มสนับสนุนการบริหารจัดการสิ่งแวดล้อมและภัยพิบัติ ผ่านการติดตั้งอุปกรณ์ IoT สำหรับตรวจจับไฟป่า ตรวจวัดอุตุนิยมวิทยา ติดตามฝุ่น PM2.5 และระบบแจ้งเตือนเหตุผิดปกติแบบเรียลไทม์

แนวคิดดังกล่าวสะท้อนทิศทางการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานดิจิทัลที่เชื่อมโยงกับเป้าหมายด้าน ESG และการพัฒนาที่ยั่งยืน ซึ่งให้ความสำคัญกับการสร้างผลกระทบเชิงบวกต่อเศรษฐกิจ สังคม และสิ่งแวดล้อมควบคู่กัน

มากกว่าผลกำไร คือการลดความเหลื่อมล้ำ

สายชล ระบุว่า การเลือกลงทุนในพื้นที่ที่ไม่มีไฟฟ้าและมีประชากรจำนวนน้อย อาจไม่คุ้มค่าในเชิงพาณิชย์ แต่เป็นการลงทุนที่สร้าง “ผลตอบแทนทางสังคม” ผ่านการเพิ่มโอกาสในการเข้าถึงการศึกษา การรักษาพยาบาล การประกอบอาชีพ และบริการภาครัฐ

โครงการตั้งเป้าดำเนินงานระยะ 5 ปี จำนวน 30 สถานีฐาน โดยปัจจุบันติดตั้งแล้วประมาณ 11–12 แห่ง และจะเดินหน้าขยายผลควบคู่กับการประเมิน SROI อย่างต่อเนื่อง เพื่อให้ทุกการลงทุนสามารถวัดผลกระทบที่เกิดขึ้นจริงต่อชุมชนได้อย่างเป็นรูปธรรม