BlueQuest แอปพลิเคชันเพื่อการท่องเที่ยวและอนุรักษ์ทะเล โดย “แคลร์–ณริดา จรณะจิตต์” เยาวชนไทยวัย 17 ปี เชื่อมนักท่องเที่ยว ชุมชน ธุรกิจ และภาครัฐ ร่วมรายงานปัญหาสิ่งแวดล้อมและขับเคลื่อน Sustainable Tourism
จากนักท่องเที่ยวสู่ผู้ร่วมดูแลท้องทะเล “แคลร์–ณริดา จรณะจิตต์” เยาวชนนักอนุรักษ์วัย 17 ปี ต่อยอดประสบการณ์ทำงานด้านสิ่งแวดล้อมทางทะเลกว่า 7 ปี พัฒนา “BlueQuest” แอปพลิเคชันที่เชื่อมการท่องเที่ยว รายงานปัญหาสิ่งแวดล้อมและการอนุรักษ์ทะเลเข้าไว้ด้วยกัน พร้อมเปิดพื้นที่ให้ประชาชน นักท่องเที่ยว ผู้ประกอบการ และหน่วยงานภาครัฐมีส่วนร่วมดูแลทรัพยากรทางทะเล เปลี่ยนข้อมูลจากคนตัวเล็ก ๆ ให้กลายเป็นฐานข้อมูลที่สามารถนำไปใช้ประโยชน์ต่อได้ในอนาคต
จากความเชื่อที่ว่า “การอนุรักษ์ทะเลไม่ควรเป็นหน้าที่ของคนเพียงบางกลุ่ม แต่ทุกคนสามารถมีส่วนร่วมได้” กลายเป็นจุดเริ่มต้นของ “BlueQuest” แอปพลิเคชันเพื่อการท่องเที่ยวและการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมทางทะเล ซึ่งริเริ่มและพัฒนาโดย “แคลร์–ณริดา จรณะจิตต์” ผู้มีบทบาทในการผลักดันประเด็นความยั่งยืนทั้งในระดับประเทศและระดับนานาชาติ

แนวคิดสำคัญของ BlueQuest คือการทำให้ “การเดินทาง” ไม่ได้จบลงเพียงการพักผ่อนหรือค้นพบสถานที่ใหม่ แต่สามารถกลายเป็นจุดเริ่มต้นของการดูแลธรรมชาติ ผ่านเครื่องมือที่ทำให้คนทั่วไปมีส่วนร่วมกับการอนุรักษ์ได้ง่ายขึ้นในชีวิตประจำวัน
จาก “เห็นปัญหา” ระหว่างเที่ยว สู่ข้อมูลที่ส่งต่อให้ผู้เกี่ยวข้อง
ทะเลเป็นหนึ่งในจุดหมายปลายทางสำคัญที่ผู้คนเลือกเดินทางไปพักผ่อน สำรวจ และสร้างประสบการณ์ใหม่อยู่เสมอ แต่ในระหว่างการเดินทาง นักท่องเที่ยวอาจพบเห็นปัญหาที่เกิดขึ้นกับธรรมชาติ ไม่ว่าจะเป็นขยะริมชายหาด สัตว์ทะเลที่ต้องการความช่วยเหลือ หรือความเปลี่ยนแปลงของสภาพแวดล้อมในพื้นที่
หลายคนต้องการช่วยเหลือ แต่ปัญหาสำคัญคือไม่ทราบว่าจะรายงานสิ่งที่พบเห็นไปยังใคร หรือจะส่งข้อมูลไปถึงหน่วยงานที่เกี่ยวข้องได้อย่างไร
โจทย์ดังกล่าวเป็นหนึ่งในที่มาของ BlueQuest

ตลอดหลายปีที่ผ่านมา ณริดามีโอกาสทำงานร่วมกับหลากหลายภาคส่วน ตั้งแต่การลงพื้นที่ศึกษาและติดตามประเด็นสิ่งแวดล้อมทางทะเล การสื่อสารสร้างความตระหนักรู้ ตลอดจนการนำมุมมองของเยาวชนไทยไปแลกเปลี่ยนบนเวทีระดับนานาชาติ รวมถึงเวทีภายใต้กรอบของ องค์การสหประชาชาติ (United Nations) ทั้งในประเทศไทยและต่างประเทศ
ประสบการณ์เหล่านี้ทำให้เธอมองเห็นช่องว่างสำคัญ และนำไปสู่คำถามว่า เหตุใดผู้คนจำนวนมากที่อยากช่วยธรรมชาติ จึงยังไม่มีเครื่องมือที่ทำให้การมีส่วนร่วมเกิดขึ้นได้ง่ายและต่อเนื่องในชีวิตประจำวัน
คำถามดังกล่าวจึงถูกพัฒนาต่อจนกลายมาเป็น BlueQuest

BlueQuest เชื่อมนักท่องเที่ยว–ชุมชน–ธุรกิจ–ภาครัฐ ดูแลทะเลร่วมกัน
BlueQuest ถูกออกแบบให้เป็นตัวกลางเชื่อมโยงผู้มีส่วนเกี่ยวข้องหลายภาคส่วน ตั้งแต่นักท่องเที่ยว ประชาชนที่ใช้ชีวิตและทำงานใกล้ทะเล ผู้ประกอบการ ไปจนถึงองค์กรภาครัฐที่เกี่ยวข้อง ให้สามารถเข้ามามีส่วนร่วมในการเฝ้าระวังและดูแลสิ่งแวดล้อมทางทะเล
ผู้ใช้งานสามารถรายงานสิ่งที่พบระหว่างการเดินทางหรือการใช้ชีวิตประจำวัน ขณะเดียวกันแอปยังผสานข้อมูลด้านการท่องเที่ยว แผนที่ ข่าวสาร และข้อมูลสำคัญสำหรับวางแผนการเดินทางเข้าไว้ด้วยกัน
BlueQuest แอปพลิเคชันด้านการท่องเที่ยว ที่ถูกพัฒนาเป็นเครื่องมือที่ช่วยเปลี่ยนจาก “การสังเกตเห็น” ไปสู่ “การลงมือทำ”
พบสัตว์ทะเลบาดเจ็บ–ขยะ–มลพิษ แจ้งผ่าน BlueQuest ได้
ระบบเปิดให้ผู้ใช้งานรายงานเหตุการณ์ด้านสิ่งแวดล้อมทางทะเลได้หลายประเภท ได้แก่
Marine Life Sightings — การพบสัตว์ทะเลที่ได้รับบาดเจ็บ เกยตื้น หรือติดอวน
Pollution — การพบขยะและมลพิษบริเวณชายหาด ป่าชายเลน และในทะเล

Tourist Spot — การแจ้งปัญหาหรือข้อเสนอแนะเกี่ยวกับแหล่งท่องเที่ยว
Illegal Activity — การแจ้งการกระทำผิดที่อาจส่งผลกระทบต่อทรัพยากรทางทะเล
แนวคิดดังกล่าวทำให้ประสบการณ์ระหว่างการเดินทางสามารถเชื่อมต่อกับการดูแลทรัพยากรธรรมชาติได้โดยตรง และช่วยให้ผู้ใช้งานส่งต่อข้อมูลที่พบเห็นได้อย่างง่ายและเป็นระบบมากขึ้น
รองรับ 4 ภาษา เปิดให้คนทั่วไปมีส่วนร่วมโดยไม่ต้องเป็นนักอนุรักษ์
อีกหนึ่งจุดเด่นของ BlurQuest คือการออกแบบประสบการณ์ใช้งานให้เข้าถึงคนหลายกลุ่ม ไม่ว่าจะเป็นนักท่องเที่ยว ประชาชนในพื้นที่ คนทำงานใกล้ทะเล หรือนักเรียนและนักศึกษา
ตัวแอปรองรับการใช้งาน 4 ภาษา ได้แก่ ภาษาไทย ภาษาอังกฤษ ภาษาจีน และภาษารัสเซีย โดยผู้ใช้งานไม่จำเป็นต้องมีความรู้เฉพาะด้านสิ่งแวดล้อม
ขั้นตอนเริ่มจากดาวน์โหลดแอปพลิเคชัน สมัครสมาชิก เปิดใช้งานตำแหน่ง เลือกเมนู Report จากนั้นถ่ายภาพหรืออัปโหลดรูป ระบุตำแหน่ง เพิ่มรายละเอียด และส่งข้อมูลเข้าสู่ระบบได้ทันที
เบื้องหลังการออกแบบดังกล่าวคือเป้าหมายของ BlueQuest ที่ต้องการทำให้ “การอนุรักษ์ธรรมชาติและการดูแลสิ่งแวดล้อมเป็นเรื่องง่ายสำหรับทุกคน”
รายงานไม่ถูกส่งต่อทันที แต่ผ่านการตรวจสอบข้อมูลก่อน
BlueQuest วางระบบให้รายงานที่ผู้ใช้งานส่งเข้ามา ต้องผ่านการตรวจสอบโดยผู้ดูแลระบบ เพื่อประเมินความครบถ้วน ความถูกต้อง และลดปัญหาข้อมูลซ้ำซ้อน ก่อนส่งต่อไปยังหน่วยงานหรือองค์กรที่เกี่ยวข้องตามประเภทของเหตุการณ์
ในระยะแรกของการใช้งาน ระบบตั้งเป้าดำเนินการตรวจสอบเบื้องต้น ภายในประมาณ 24 ชั่วโมง
ขณะเดียวกัน ผู้ใช้งานสามารถติดตามสถานะของรายงานผ่านเมนู My Reports และ Notifications ตั้งแต่ขั้นตอนตรวจสอบ การยืนยันข้อมูล จนถึงการส่งต่อข้อมูลไปยังหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง

ไม่ได้มีแค่เรื่องอนุรักษ์ แต่ช่วยวางแผนเที่ยวทะเลในแอปเดียว
BlueQuest ยังนำข้อมูลด้านการท่องเที่ยวเข้ามาผสานกับการอนุรักษ์ เพื่อยกระดับประสบการณ์ของนักเดินทาง โดยรวบรวมข้อมูลสถานที่ท่องเที่ยว แผนที่ สภาพอากาศ ช่วงเวลาพระอาทิตย์ขึ้นและพระอาทิตย์ตก รวมถึงช่วงเวลาน้ำขึ้น–น้ำลง
ข้อมูลเหล่านี้ช่วยให้ผู้ใช้งานสามารถวางแผนกิจกรรมทางทะเลได้อย่างเหมาะสมและปลอดภัยยิ่งขึ้น พร้อมรวบรวมข้อมูลแหล่งท่องเที่ยวในหลากหลายภูมิภาค เพื่อส่งเสริมให้การเดินทางเป็นทั้งการค้นพบประสบการณ์ใหม่และการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืนที่เชื่อมโยงผู้เดินทางเข้ากับธรรมชาติรอบตัว
สร้างฐานข้อมูลสิ่งแวดล้อมจากการมีส่วนร่วมของประชาชน
อย่างไรก็ตาม BlueQuest ไม่ได้ถูกสร้างขึ้นเพื่อทำหน้าที่แทนหน่วยงานภาครัฐหรือองค์กรเฉพาะทาง แต่มีบทบาทเป็น ตัวกลางในการรวบรวม ตรวจสอบ และส่งต่อข้อมูลที่ผ่านการยืนยันแล้ว
เป้าหมายคือสนับสนุนการประสานงาน และช่วยให้ปัญหาสิ่งแวดล้อมที่เกิดขึ้นในพื้นที่ถูกมองเห็นและสามารถดำเนินการได้รวดเร็วยิ่งขึ้น
ในอีกด้านหนึ่ง ข้อมูลที่ได้รับการบันทึกและจัดเก็บยังสามารถพัฒนาต่อเป็น ฐานข้อมูลสำหรับหน่วยงานภาครัฐและองค์กรที่เกี่ยวข้อง เพื่อนำไปใช้ประโยชน์ในอนาคต ซึ่งทำให้ข้อมูลจากการมีส่วนร่วมของประชาชนไม่ได้จบลงเพียงการแจ้งเหตุแต่ละครั้ง แต่อาจสร้างประโยชน์ในระยะยาวต่อการบริหารจัดการทรัพยากรทางทะเล

พลังเยาวชนกับโมเดล Sustainable Tourism
ก่อนพัฒนา BlueQuest ณริดาทำงานด้านสิ่งแวดล้อมทางทะเลมาตั้งแต่วัยเด็ก และเคยนำประเด็นด้านสิ่งแวดล้อมของไทยไปสื่อสารในเวทีระดับนานาชาติ โดยข้อมูลที่เผยแพร่ก่อนหน้านี้ระบุว่า เมื่ออายุ 16 ปี เธอเป็นเยาวชนไทยที่เข้าร่วมการประชุม High-Level Political Forum on Sustainable Development (HLPF) ที่สำนักงานใหญ่สหประชาชาติ นครนิวยอร์ก ในประเด็น SDG 14: Life Below Water
BlueQuest สะท้อนอีกมิติหนึ่งของการขับเคลื่อนความยั่งยืนโดยคนรุ่นใหม่ ด้วยการนำเทคโนโลยี การท่องเที่ยว และการมีส่วนร่วมของประชาชนมาเชื่อมต่อกัน
จาก “นักท่องเที่ยว” ที่เดิมอาจเป็นเพียงผู้เดินทางเข้าไปใช้ประโยชน์จากทรัพยากรธรรมชาติ จึงสามารถเปลี่ยนบทบาทมาเป็นหนึ่งในเครือข่ายที่ช่วยสังเกต เฝ้าระวัง และส่งข้อมูลกลับเข้าสู่ระบบได้
แนวคิดนี้ยังสอดคล้องกับทิศทาง Sustainable Tourism หรือการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืน ที่พยายามสร้างสมดุลระหว่างประสบการณ์ของนักเดินทาง เศรษฐกิจการท่องเที่ยว ชุมชน และการรักษาทรัพยากรธรรมชาติในระยะยาว
เพราะการปกป้องท้องทะเลอาจเริ่มจากคนเพียงคนหนึ่งที่ออกเดินทาง มองเห็นบางสิ่ง และเลือกที่จะไม่ปล่อยผ่าน
การเดินทางที่ดีที่สุดอาจไม่ได้วัดจากจำนวนสถานที่ที่เราได้ไปเยือนเพียงอย่างเดียว แต่อาจรวมถึงสิ่งดี ๆ ที่นักเดินทางสามารถทิ้งไว้ให้กับสถานที่เหล่านั้นด้วย
ปัจจุบัน BlueQuest เปิดให้ดาวน์โหลดแล้วบนระบบ iOS ผ่าน App Store และ Android ผ่าน Google Play Store

