BLCP เปลี่ยน Food Waste เป็นทรัพยากร ดันระยองสู่เมืองคาร์บอนต่ำ

BLCP ดัน Zero Waste จากรั้วโรงไฟฟ้าสู่โมเดลเมืองระยอง ใช้ BSF เปลี่ยน Food Waste เป็นทรัพยากร ขับเคลื่อน Low Carbon City ล่าสุดร่วมเผยแพร่องค์ความรู้ ใน Rayong Zero Food Waste 2026 “ระยองไม่เทรวม” ในงาน Knowledge & Experience Expo มหกรรมการเรียนรู้และประสบการณ์การจัดการขยะ ผลักดันระยองสู่เมืองคาร์บอนต่ำ

จากโจทย์ “ขยะล้นโรงไฟฟ้า” สู่โมเดล Zero Waste ที่กำจัดขยะอินทรีย์ภายในพื้นที่ได้ 100% โรงไฟฟ้าบีแอลซีพี (BLCP) ขยายองค์ความรู้การใช้หนอนแมลงวันลาย Black Soldier Fly จัดการ Food Waste และเปลี่ยนเศษใบไม้เป็นดินพร้อมปลูก สู่ความร่วมมือภาครัฐ-ท้องถิ่น ผ่าน Rayong Zero Food Waste 2026 หวังต่อยอด Circular Economy และผลักดันระยองสู่เมืองคาร์บอนต่ำ

ปัญหา “ขยะอาหาร” อาจดูเป็นเรื่องปลายทางของการบริโภค แต่สำหรับภาคธุรกิจและเมืองอุตสาหกรรม การจัดการ Food Waste ตั้งแต่ต้นทางกำลังกลายเป็นหนึ่งในกลไกสำคัญของการลดปริมาณขยะฝังกลบ ลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก และนำทรัพยากรกลับเข้าสู่ระบบเศรษฐกิจอีกครั้ง

แนวคิดดังกล่าวกำลังเกิดขึ้นอย่างเป็นรูปธรรมในจังหวัดระยอง เมื่อ โรงไฟฟ้าบีแอลซีพี (BLCP) เข้าร่วม Rayong Zero Food Waste 2026 “ระยองไม่เทรวม” ในงาน Knowledge & Experience Expo มหกรรมการเรียนรู้และประสบการณ์การจัดการขยะ พร้อมนำองค์ความรู้จากการจัดการของเสียภายในโรงไฟฟ้ามาถ่ายทอดและขยายผลสู่หน่วยงานภาครัฐ ท้องถิ่น และชุมชน

ความเคลื่อนไหวครั้งนี้มีนัยมากกว่าการเข้าร่วมกิจกรรมด้านสิ่งแวดล้อม เพราะกำลังสะท้อนแนวทางนำหลัก Circular Economy มาจัดการปัญหาขยะในระดับพื้นที่ ซึ่งสอดรับกับเป้าหมายของ Rayong Zero Food Waste 2026 ที่ต้องการสร้างระบบจัดการขยะอินทรีย์ตั้งแต่ต้นทาง และขับเคลื่อนระยองสู่เมืองที่มีการจัดการทรัพยากรอย่างยั่งยืน

จาก “เศษใบไม้” สู่จุดเริ่มต้น Zero Waste ของ BLCP

อดิศร วังมูล ผู้อำนวยการสายงานบริหารและองค์กรสัมพันธ์ บริษัท บีแอลซีพี เพาเวอร์ จำกัด กล่าวบนเวทีเสวนา “ระยองไม่เทรวม เปลี่ยนขยะเป็นประโยชน์ สู่สิ่งแวดล้อมระยองที่ยั่งยืน” ว่า จุดเริ่มต้นของการจัดการขยะภายในโรงไฟฟ้าเกิดจากปัญหาใกล้ตัว เมื่อมีเศษใบไม้ในพื้นที่จำนวนมากจนเทศบาลไม่สามารถขนไปกำจัดได้ทัน

แทนที่จะส่งขยะทั้งหมดออกไปกำจัดนอกพื้นที่ BLCP นำองค์ความรู้เรื่องน้ำหมักอินทรีย์ที่ได้รับจากชุมชน ซึ่งเคยทำงานร่วมกัน มาประยุกต์ใช้กับการหมักใบไม้ จนสามารถเปลี่ยนของเสียให้กลายเป็นดินสำหรับนำกลับมาใช้ประโยชน์

ความสำเร็จดังกล่าวนำไปสู่โจทย์ที่ยากขึ้น นั่นคือ “เศษอาหาร” โรงอาหารของโรงไฟฟ้าให้บริการพนักงานเฉลี่ยประมาณ 300 คนต่อวัน และอาจเพิ่มขึ้นถึงประมาณ 1,000 คนต่อวันในช่วงซ่อมบำรุงใหญ่ เศษอาหารจึงสร้างทั้งปัญหากลิ่นและเพิ่มภาระให้เทศบาลในการจัดเก็บและนำไปกำจัด

**อดิศร วังมูล ผู้อำนวยการสายงานบริหารและองค์กรสัมพันธ์** **บริษัท บีแอลซีพี เพาเวอร์ จำกัด**

ทีมงาน BLCP ใช้เวลากว่า 1 ปีศึกษาข้อมูลและดูงานด้านการจัดการขยะหลายแห่ง ก่อนนำเทคโนโลยีชีวภาพอย่าง หนอนแมลงวันลาย หรือ Black Soldier Fly (BSF) หรือที่เรียกกันว่า “หนอนแม่โจ้” มาใช้จัดการขยะอินทรีย์

BSF เปลี่ยน Food Waste จาก “ภาระ” ให้กลับเป็น “ทรัพยากร”

จุดเด่นของ Black Soldier Fly อยู่ที่ความสามารถในการย่อยสลายอินทรียวัตถุได้รวดเร็ว โดยข้อมูลของ BLCP ระบุว่า หนอนแม่โจ้สามารถกินอาหารได้เร็วกว่าไส้เดือนถึง 5 เท่า และสามารถย่อยสลายเบื้องต้นได้ถึงประมาณ 70% ของขยะอินทรีย์ภายใน 12 ชั่วโมง

สิ่งสำคัญคือผลลัพธ์ไม่ได้จบลงเพียงการทำให้ปริมาณขยะลดลง เพราะกระบวนการดังกล่าวทำให้เกิดทรัพยากรใหม่กลับเข้าสู่ระบบ

มูลจากหนอนสามารถนำไปพัฒนาเป็นปุ๋ยอินทรีย์สำหรับพื้นที่สีเขียวและการเกษตร ขณะที่ตัวหนอนสามารถใช้เป็นแหล่งโปรตีนสำหรับอาหารสัตว์ อาทิ ไก่ ปลา และกบ รวมถึงต่อยอดสู่ผลิตภัณฑ์อาหารสำหรับสัตว์เลี้ยง

วงจรดังกล่าวจึงเป็นตัวอย่างของ Circular Economy หรือเศรษฐกิจหมุนเวียน ที่พยายามเปลี่ยนแนวคิดจาก “ผลิต-ใช้-ทิ้ง” ไปสู่การนำวัสดุและทรัพยากรกลับมาใช้ประโยชน์ให้มากที่สุด

Zero Waste วัดผลได้ ลดขยะใบไม้กว่า 130 ตัน

เมื่อพิจารณาข้อมูลผลการดำเนินงานที่ BLCP เปิดเผยก่อนหน้านี้ โมเดลดังกล่าวเริ่มสร้างผลลัพธ์ที่สามารถวัดได้

BLCP ระบุว่า การดำเนินโครงการจัดการขยะใบไม้และขยะอินทรีย์ควบคู่กัน ทำให้โรงไฟฟ้าสามารถจัดการขยะทั้งสองประเภทภายในพื้นที่ได้ 100% โดยไม่มีของเสียส่วนนี้เหลือไปฝังกลบ

เฉพาะโครงการจัดการขยะใบไม้ สามารถลดขยะใบไม้สะสมได้มากกว่า 130 ตัน และลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกได้ 111.45 ตันคาร์บอนไดออกไซด์เทียบเท่า (tCO2e) นับตั้งแต่ปี 2565

ส่วนโครงการหนอนแม่โจ้สามารถลดปริมาณขยะอินทรีย์ที่ต้องนำไปฝังกลบได้ประมาณ 20 ตันต่อปี

ตัวเลขเหล่านี้ทำให้ Zero Waste ของ BLCP ไม่ได้หยุดอยู่เพียงกิจกรรม CSR แต่เริ่มเชื่อมโยงกับการบริหารจัดการสิ่งแวดล้อมที่สามารถวัดผลได้ ทั้งในมิติการลดของเสีย การลดการฝังกลบ และการลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก

จาก ESG ในองค์กร สู่ความร่วมมือระดับจังหวัด

แนวทางดังกล่าวยังสอดคล้องกับกรอบการดำเนินงานด้านความยั่งยืนของ BLCP ซึ่งประกาศ นโยบาย Environmental, Social and Governance (ESG) ควบคู่กับนโยบายด้านความปลอดภัย อาชีวอนามัยและสิ่งแวดล้อม การอนุรักษ์พลังงาน และความรับผิดชอบต่อสังคม

ในมิติ Environmental บริษัทมีแนวทางลดผลกระทบจากการดำเนินงานและนำแนวคิด Circular Economy มาประยุกต์ใช้กับทรัพยากรและของเสีย ขณะที่มิติ Social เชื่อมโยงไปถึงการทำงานร่วมกับชุมชนและหน่วยงานในพื้นที่ และมิติ Governance เป็นกรอบกำกับการดำเนินธุรกิจควบคู่กับความรับผิดชอบต่อผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย

BLCP ยังเคยประกาศแนวทางปรับตัวสู่องค์กรคาร์บอนต่ำให้สอดคล้องกับทิศทาง Carbon Neutrality และ Net Zero ขณะที่วิสัยทัศน์ขององค์กรให้ความสำคัญกับการพัฒนาพลังงานที่มั่นคงควบคู่กับชุมชนและสิ่งแวดล้อมอย่างยั่งยืน

จึงทำให้การจัดการ Food Waste และขยะอินทรีย์ครั้งนี้ สามารถมองได้ในอีกมิติหนึ่งว่าเป็นการนำกรอบ ESG ลงสู่การปฏิบัติในระดับพื้นที่ ผ่านปัญหาสิ่งแวดล้อมที่อยู่ใกล้ตัวองค์กรและชุมชนโดยตรง

ขยายโมเดลออกนอกรั้วโรงไฟฟ้า

อีกก้าวสำคัญคือการนำองค์ความรู้ที่เกิดขึ้นภายในองค์กร ออกไปทดลองใช้กับหน่วยงานภายนอก หนึ่งในนั้นคือความร่วมมือกับ เรือนจำกลางระยอง ซึ่งมีเศษอาหารเกิดขึ้นในปริมาณมาก โดย BLCP เข้าไปถ่ายทอดองค์ความรู้เกี่ยวกับการใช้หนอนแมลงวันลายแม่โจ้ในการจัดการเศษอาหารส่วนที่เหลือจากการนำไปใช้ประโยชน์ในรูปแบบอื่น

ขณะเดียวกันยังทำงานร่วมกับ เทศบาลนครมาบตาพุด ในการจัดการเศษใบไม้และขยะอินทรีย์ รวมถึงได้รับการสนับสนุนพื้นที่สำหรับทดลองนำหนอนแมลงวันลายไปใช้เป็นอาหารไก่ ก่อนต่อยอดองค์ความรู้ไปสู่การพัฒนาอาหารสัตว์ประเภทอื่น

BLCP ยังเตรียมพัฒนาพื้นที่เป็นศูนย์เรียนรู้ เพื่อเปิดให้ผู้สนใจเข้ามาศึกษากระบวนการหลังการปรับปรุงพื้นที่แล้วเสร็จ ซึ่งหากสามารถถ่ายทอดองค์ความรู้ไปยังครัวเรือน ชุมชน โรงเรียน หรือหน่วยงานที่มี Food Waste จำนวนมากได้ ก็มีโอกาสช่วยลดขยะที่ต้องเข้าสู่ระบบจัดเก็บและฝังกลบของท้องถิ่นตั้งแต่ต้นทาง

Rayong Zero Food Waste 2026 เมื่อ “ไม่เทรวม” ต้องเริ่มตั้งแต่ต้นทาง

การเข้าร่วมงานครั้งนี้ เกิดขึ้นท่ามกลางความพยายามของจังหวัดระยอง ในการผลักดัน Rayong Zero Food Waste 2026 “ระยองไม่เทรวม” ผ่านความร่วมมือระหว่างจังหวัด ภาครัฐ องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ภาคธุรกิจ และประชาชน เพื่อสร้างระบบคัดแยกและบริหารจัดการขยะอินทรีย์ตั้งแต่ต้นทาง

ภายในงาน Knowledge & Experience Expo ซึ่งมี กัฬชัย เทพวรชัย รองผู้ว่าราชการจังหวัดระยอง เป็นประธาน BLCP ยังนำโครงการด้านสิ่งแวดล้อมหลายโครงการมาจัดแสดง เพื่อแสดงให้เห็นว่าขยะประเภทต่าง ๆ สามารถถูกนำกลับมาสร้างมูลค่าใหม่ได้

หนึ่งในนั้นคือ Seacrafty การนำอวนประมงใช้แล้วมาสร้างผลิตภัณฑ์ใหม่ พร้อมกิจกรรม Workshop ทำพวงกุญแจจากขยะทะเล

อีกส่วนคือโครงการ หนอนแม่โจ้ BSF ซึ่งสาธิตกระบวนการเปลี่ยนเศษอาหารให้เป็นทรัพยากร การปลูกผักสลัดอินทรีย์ และนำปุ๋ยมูลหนอนกลับมาใช้ประโยชน์ รวมถึงโครงการจัดการเศษใบไม้ร่วมกับเทศบาลนครมาบตาพุด ซึ่งเปลี่ยนใบไม้เป็นดินพร้อมปลูก ช่วยลดทั้งการเผาและปริมาณขยะที่ต้องนำไปกำจัด

Circular Economy อาจเริ่มจาก “ขยะหนึ่งจาน”

หัวใจของ Rayong Zero Food Waste 2026 จึงอาจไม่ได้อยู่ที่เทคโนโลยีใดเทคโนโลยีหนึ่ง แต่อยู่ที่การสร้างระบบซึ่งทำให้ภาครัฐ ภาคธุรกิจ ท้องถิ่น และประชาชนมอง “ขยะ” แตกต่างไปจากเดิม

สำหรับ BLCP จุดเริ่มต้นมาจากโจทย์ง่าย ๆ ว่า จะทำอย่างไรเมื่อเทศบาลขนเศษใบไม้ไปกำจัดไม่ทัน ก่อนพัฒนาไปสู่การจัดการ Food Waste และสร้างวงจรที่ทำให้เศษอาหารกลายเป็นอาหารของ BSF หนอนกลายเป็นโปรตีนสำหรับสัตว์ มูลหนอนกลายเป็นปุ๋ย และเศษใบไม้กลับมาเป็นดิน

จากปัญหาขยะภายในรั้วโรงไฟฟ้า จึงค่อย ๆ พัฒนาเป็นองค์ความรู้ที่ถูกส่งต่อไปยังหน่วยงานและชุมชนภายนอก

และหากโมเดลขนาดเล็กเหล่านี้สามารถเชื่อมต่อกันได้ในระดับเมือง “ระยองไม่เทรวม” ก็อาจไม่ได้หมายถึงเพียงการแยกขยะ แต่หมายถึงการเปลี่ยนระบบคิดจากการกำจัดของเสีย ไปสู่การรักษาทรัพยากรให้อยู่ในระบบเศรษฐกิจให้นานที่สุด ซึ่งเป็นหนึ่งในหัวใจสำคัญของ Circular Economy และการพัฒนาเมืองคาร์บอนต่ำอย่างยั่งยืน