admin 
AIS ร่วมกับกรมควบคุมมลพิษและ TGO เปิด E-Waste Calculator Platform ช่วยองค์กรคำนวณและติดตามผลการจัดการ E-Waste พร้อมประเมินการลดก๊าซเรือนกระจกอย่างเป็นระบบ
ประเทศไทยมีขยะอิเล็กทรอนิกส์เกิดขึ้นประมาณ 700,000 ตันต่อปี แต่มีสัดส่วนที่เข้าสู่กระบวนการจัดการอย่างถูกต้องไม่ถึง 1% สะท้อนข้อจำกัดทั้งด้านการรวบรวมและการส่งต่อขยะเข้าสู่ระบบรีไซเคิล ล่าสุด AIS ร่วมกับกรมควบคุมมลพิษและองค์การบริหารจัดการก๊าซเรือนกระจก (องค์การมหาชน) หรือ TGO เปิดตัว E-Waste Calculator Platform เครื่องมือที่ช่วยให้องค์กรบันทึกข้อมูล คำนวณผลการลดก๊าซเรือนกระจก และติดตามผลการจัดการขยะอิเล็กทรอนิกส์ด้วยหลักเกณฑ์เดียวกัน พร้อมสนับสนุนการวางแผนจัดการ E-Waste ในระดับประเทศ
E-Waste Calculator เชื่อมข้อมูลจากองค์กรสู่ภาพรวมประเทศ
E-Waste Calculator Platform พัฒนาขึ้นจากความจำเป็นในการยกระดับการจัดเก็บข้อมูลขยะอิเล็กทรอนิกส์ ซึ่งที่ผ่านมาแต่ละองค์กรมีรูปแบบการบันทึกและรายงานแตกต่างกัน ทำให้การรวบรวมข้อมูลเพื่อประเมินผลกระทบด้านสิ่งแวดล้อมในภาพรวมยังมีข้อจำกัด
แพลตฟอร์มนี้เปิดให้องค์กรบันทึกประเภทและปริมาณ E-Waste ที่รวบรวมได้ ก่อนนำข้อมูลเข้าสู่ระบบคำนวณปริมาณขยะและประเมินผลการลดก๊าซเรือนกระจกตามหลักเกณฑ์ที่กำหนด พร้อมแสดงผลเป็นรายงานที่สามารถดาวน์โหลดได้ทั้ง PDF และ Excel
ข้อมูลยังสามารถนำไปติดตามผลการดำเนินงานในระดับองค์กร ตลอดจนช่วยรวบรวมและวิเคราะห์ข้อมูลในภาพรวมระดับประเทศ เพื่อให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องนำไปใช้วางแผนเพิ่มประสิทธิภาพการจัดการขยะอิเล็กทรอนิกส์ได้ตรงกับสถานการณ์จริง
AIS มีจุดรับ E-Waste กว่า 3,200 จุด รวบรวมแล้วกว่า 1.3 ล้านชิ้น
กานติมา เลอเลิศยุติธรรม รองประธานเจ้าหน้าที่บริหารด้านธุรกิจองค์กร บริษัท แอดวานซ์ อินโฟร์ เซอร์วิส จำกัด (มหาชน) หรือ AIS กล่าวว่า ภายใต้โครงการ “คนไทยไร้ E-Waste” ของ AIS ซึ่งดำเนินงานร่วมกับเครือข่ายพันธมิตรมากกว่า 280 องค์กร ปัจจุบันมีจุดรับทิ้งขยะอิเล็กทรอนิกส์กว่า 3,200 จุดทั่วประเทศ
ข้อมูลสะสมของโครงการระบุว่า สามารถรวบรวม E-Waste ได้แล้ว 1,301,912 ชิ้น น้ำหนักรวม 288,346.74 กิโลกรัม และประเมินผลการลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกได้เทียบเท่า 130,700 กิโลกรัมคาร์บอนไดออกไซด์เทียบเท่า (kgCO₂e)
อย่างไรก็ตาม การรวบรวมขยะกลับเข้าสู่ระบบยังเป็นความท้าทายสำคัญ โดยกรมควบคุมมลพิษระบุว่า ปัญหาส่วนหนึ่งมาจากพฤติกรรมการทิ้งขยะรวมกับขยะชุมชนทั่วไป ขณะที่ขยะอิเล็กทรอนิกส์บางประเภทมีมูลค่าต่ำ จึงไม่ได้รับการคัดแยกหรือจัดการอย่างเหมาะสม
อีกข้อจำกัดคือจุดรับทิ้งขยะยังมีไม่เพียงพอและอยู่ห่างจากประชาชน ทำให้การนำขยะกลับเข้าสู่ระบบทำได้ยาก
ใช้มาตรฐานคำนวณเดียวกัน วัดผลการลดก๊าซเรือนกระจก
หัวใจสำคัญของแพลตฟอร์มอยู่ที่การพัฒนาหลักเกณฑ์การคำนวณผลกระทบด้านสิ่งแวดล้อม โดย AIS ทำงานร่วมกับ TGO เพื่อจัดทำแนวทางประเมินการลดก๊าซเรือนกระจกจากการนำขยะอิเล็กทรอนิกส์กลับมาใช้ประโยชน์และรีไซเคิล แทนการผลิตวัสดุใหม่หรือการจัดการที่ไม่เหมาะสม
สำหรับโทรศัพท์มือถือณกรณ์ ตรรกวิรพัท ผู้อำนวยการองค์การบริหารจัดการก๊าซเรือนกระจก (องค์การมหาชน) หรือ TGO กล่าวว่า TGO ได้พัฒนาการคำนวณการลดก๊าซเรือนกระจกจากการคัดแยกขยะเพื่อรีไซเคิล ภายใต้โครงการสนับสนุนกิจกรรมลดก๊าซเรือนกระจก (LESS: Low Emission Support Scheme) ซึ่งมีหลักเกณฑ์ที่ชัดเจน โปร่งใส และตรวจสอบได้
ผลการคำนวณจากแพลตฟอร์มสามารถนำไปใช้ประกอบการรายงานผลการดำเนินงานด้านสิ่งแวดล้อมขององค์กร รวมถึงสนับสนุนการจัดทำข้อมูล Carbon Footprint of Organization (CFO) ตามขอบเขตและหลักเกณฑ์ที่เกี่ยวข้อง
TGO ยังมีแผนพัฒนาวิธีการคำนวณ (Methodology) เพื่อรองรับการต่อยอดสู่โครงการลดก๊าซเรือนกระจกภาคสมัครใจตามมาตรฐานประเทศไทย (T-VER) ซึ่งอาจนำไปสู่การพัฒนาคาร์บอนเครดิตจากการจัดการ E-Waste ในอนาคต ทั้งนี้ การซื้อขายคาร์บอนเครดิตยังเป็นเป้าหมายการพัฒนาระบบในระยะต่อไป
ภาครัฐตั้งเป้าเพิ่มการจัดเก็บ E-Waste เป็น 5%
ดร.สุรินทร์ วรกิจธำรง อธิบดีกรมควบคุมมลพิษ ระบุว่า ประเทศไทยตั้งเป้าเพิ่มสัดส่วนการจัดเก็บขยะอิเล็กทรอนิกส์จากระดับปัจจุบันประมาณ 1% เป็น 5% ในปีหน้า โดยแนวทางสำคัญคือการเพิ่มจุดรับคืนขยะ (Collector Points และ Drop Points) และขยายความร่วมมือกับองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น (อปท.) และภาคเอกชน
นอกจากการเพิ่มจุดรับขยะแล้ว ยังมีแนวคิดเรื่องการสร้างแรงจูงใจ เช่น ระบบคะแนนสะสมหรือสิทธิประโยชน์ เพื่อส่งเสริมให้ประชาชนและองค์กรนำ E-Waste มาส่งคืนอย่างถูกวิธี
ขณะเดียวกัน ประเสริฐ ศิรินภาพร รองปลัดกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม กล่าวว่า กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมอยู่ระหว่างผลักดันร่างพระราชบัญญัติจัดการซากผลิตภัณฑ์เครื่องใช้ไฟฟ้าและอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ โดยมุ่งส่งเสริมหลักการขยายความรับผิดชอบของผู้ผลิต (Extended Producer Responsibility: EPR) ตั้งแต่การรับคืน การรวบรวม การคัดแยก ไปจนถึงการรีไซเคิลหรือกำจัดอย่างถูกต้อง
ข้อมูล E-Waste หนุนการจัดการขยะและนโยบายสิ่งแวดล้อม
การพัฒนา E-Waste Calculator Platform เป็นความพยายามเชื่อมโยงข้อมูลจากภาคเอกชนและหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เพื่อให้เห็นทั้งปริมาณขยะที่รวบรวมได้ กระบวนการจัดการ และผลลัพธ์ด้านสิ่งแวดล้อมที่เกิดขึ้นจริง
ข้อมูลจากแพลตฟอร์มยังสามารถนำไปใช้วิเคราะห์พื้นที่ที่มีจุดรับขยะไม่เพียงพอ ติดตามผลการดำเนินงานขององค์กร และสนับสนุนการวางแผนขยายระบบจัดการ E-Waste ไปยังชุมชนในระยะยาว
สำหรับองค์กรที่ดำเนินงานด้าน ESG แพลตฟอร์มนี้เป็นอีกเครื่องมือหนึ่งที่ช่วยเปลี่ยนข้อมูลการจัดการขยะให้เป็นผลลัพธ์ที่วัดผลได้ โดยสามารถนำไปประกอบการติดตามผลและจัดทำรายงานความยั่งยืนภายใต้หลักเกณฑ์ที่เกี่ยวข้อง
การยกระดับการจัดการ E-Waste ของไทยจึงไม่ได้ขึ้นอยู่กับการเพิ่มปริมาณขยะที่รวบรวมได้เพียงอย่างเดียว แต่ยังต้องอาศัยระบบข้อมูลที่น่าเชื่อถือ การเข้าถึงจุดรับคืนที่สะดวก และความร่วมมือจากประชาชน ภาคธุรกิจ และภาครัฐ เพื่อให้ขยะอิเล็กทรอนิกส์เข้าสู่กระบวนการจัดการอย่างถูกต้องมากขึ้น
