รัฐ-เอกชนผนึกกำลัง เปิด TARI วางรากฐานการพัฒนาทักษะ AI องค์กรไทย

กระทรวง อว. โดย สอวช. ร่วม AIS Academy และ IRIS เปิดตัว TARI ดัชนีวัดความพร้อม AI ครั้งแรกของไทย ช่วยองค์กรประเมินศักยภาพและวางแผนสู่เศรษฐกิจ AI

“TARI” ดัชนีวัดความพร้อม AI เพื่อสร้างมาตรฐานใหม่ให้องค์กรไทย

ประเทศไทยกำลังก้าวเข้าสู่ช่วงเปลี่ยนผ่านครั้งสำคัญของเศรษฐกิจและเทคโนโลยี โดย ปัญญาประดิษฐ์ (AI) กำลังกลายเป็นปัจจัยสำคัญในการเพิ่มขีดความสามารถการแข่งขันของประเทศ แต่ความท้าทายขององค์กรไทยในปัจจุบันไม่ได้อยู่ที่การเข้าถึงเทคโนโลยีเพียงอย่างเดียว หากแต่อยู่ที่การมีความพร้อมในการนำ AI ไปใช้ให้เกิดผลลัพธ์ทางธุรกิจได้จริง

ด้วยเหตุนี้ กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) โดย สำนักงานสภานโยบายการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรมแห่งชาติ (สอวช.) ร่วมกับ AIS Academy และ IRIS Consulting จึงเปิดตัว Thailand AI Readiness Index (TARI) ดัชนีวัดความพร้อมด้าน AI สำหรับองค์กรไทยเป็นครั้งแรกของประเทศ เพื่อให้องค์กรสามารถประเมินศักยภาพของตนเอง ค้นหาช่องว่าง และกำหนดแผนการพัฒนา AI ได้อย่างเป็นระบบ

นอกจากนี้ TARI ยังเปิดโอกาสให้ภาคธุรกิจทุกอุตสาหกรรมร่วมพัฒนากรอบการประเมินและสร้างฐานข้อมูลกลางของประเทศ เพื่อยกระดับความพร้อมขององค์กรไทยและขับเคลื่อนเศรษฐกิจยุค AI อย่างเป็นรูปธรรม

ภาครัฐชี้ AI คือกลไกสำคัญในการพัฒนาประเทศ

ศ.ดร.ยศชนัน วงศ์สวัสดิ์ รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม กล่าวว่า AI ไม่ใช่เพียงเทคโนโลยีใหม่ แต่กำลังเป็นปัจจัยสำคัญที่กำหนดทิศทางการพัฒนาเศรษฐกิจ อุตสาหกรรม นวัตกรรม และกำลังคนของประเทศ

พร้อมระบุว่า TARI จะเป็นฐานข้อมูลสำคัญที่ช่วยให้ภาครัฐเข้าใจระดับความพร้อมด้าน AI ขององค์กรไทย เพื่อนำไปสู่การออกแบบนโยบายและมาตรการสนับสนุนที่ตอบโจทย์แต่ละอุตสาหกรรม และช่วยให้ภาคธุรกิจวางแผนเปลี่ยนผ่านสู่เศรษฐกิจยุค AI ได้อย่างมั่นคงและยั่งยืน

AIS Academy ชู “คน” คือหัวใจของ AI Transformation

กานติมา เลอเลิศยุติธรรม รองประธานเจ้าหน้าที่บริหาร ด้านธุรกิจองค์กร AIS กล่าวว่า ประเทศไทยกำลังอยู่บนจุดเปลี่ยนสำคัญของเศรษฐกิจยุค AI แต่คำถามสำคัญไม่ใช่ว่า AI จะเข้ามาแทนที่ใคร หากเป็น การเตรียมความพร้อมให้คน องค์กร และประเทศสามารถใช้ AI เพื่อสร้างผลิตภาพและการเติบโตทางเศรษฐกิจได้อย่างไร

ประสบการณ์จากการขับเคลื่อน AI Transformation ภายใน AIS หลายองค์กรลงทุนด้านเทคโนโลยีจำนวนมาก แต่หากบุคลากรไม่มีความพร้อมหรือไม่สามารถใช้ AI ให้เกิดประโยชน์ได้ การลงทุนนั้นก็อาจไม่สร้างผลลัพธ์ตามที่คาดหวัง

“การเปลี่ยนผ่านสู่ยุค AI ต้องเริ่มจากการเข้าใจความพร้อมของตนเอง ทั้งด้านคน ทักษะ ข้อมูล กระบวนการทำงาน และวัฒนธรรมองค์กร ไม่ใช่เพียงการลงทุนด้านเทคโนโลยี”

กานติมา ยังกล่าวเพิ่มเติมว่า ภายใต้วิสัยทัศน์ “ภารกิจคิดเผื่อ” ของ AIS Academy ความร่วมมือในการพัฒนา TARI ไม่ได้มุ่งตอบโจทย์ธุรกิจของ AIS เพียงอย่างเดียว แต่เป็นการสร้างเครื่องมือกลางที่จะช่วยให้องค์กรไทยเห็นช่องว่าง วางทิศทางการพัฒนา และสร้างศักยภาพการแข่งขันของประเทศในระยะยาว

“คนคือทุนที่สำคัญที่สุด” การลงทุนด้าน AI จะเกิดคุณค่าก็ต่อเมื่อองค์กรสามารถพัฒนาศักยภาพของบุคลากรควบคู่กับการนำเทคโนโลยีมาใช้อย่างเหมาะสม ไม่ใช่การลงทุนตามกระแสหรือแฟชั่นของเทคโนโลยี

สอวช. เตรียมนำข้อมูล TARI สนับสนุนนโยบาย AI ของประเทศ

ดร.สุรชัย สถิตคุณารัตน์ ผู้อำนวยการ สอวช. กล่าวว่า ปัจจุบันข้อมูลเกี่ยวกับความพร้อมด้าน AI ขององค์กรไทยยังมีอยู่อย่างกระจัดกระจาย ทำให้การกำหนดนโยบายยังไม่สามารถสะท้อนภาพรวมของแต่ละอุตสาหกรรมได้อย่างครบถ้วน

TARI จึงถูกพัฒนาขึ้นเพื่อเป็นกรอบการประเมินร่วมของประเทศ โดย สอวช. จะนำข้อมูลภาพรวมที่ได้ไปวิเคราะห์ ออกแบบมาตรการสนับสนุน และกำกับดูแลข้อมูลอย่างรอบคอบ เพื่อสร้างความเชื่อมั่นให้กับองค์กรที่เข้าร่วมโครงการ

IRIS ชี้ “รู้จักตัวเอง” คือจุดเริ่มต้นของการใช้ AI อย่างมีประสิทธิภาพ

บริวัฒน์ ปิ่นประดับ ประธานกรรมการ IRIS Consulting กล่าวว่า จากประสบการณ์การทำงานกับองค์กรหลากหลายอุตสาหกรรม พบว่าผู้บริหารจำนวนมากต้องการขับเคลื่อน AI แต่ยังไม่มั่นใจว่าจะเริ่มต้นจากการลงทุนด้านใดก่อน ไม่ว่าจะเป็นบุคลากร ข้อมูล หรือกระบวนการทำงาน

TARI จึงถูกออกแบบให้เป็นมากกว่าดัชนีวัดผล แต่เป็นกรอบคิดที่จะช่วยให้องค์กรเข้าใจระดับความพร้อมของตนเอง และนำผลการประเมินไปจัดทำ Roadmap และแผนปฏิบัติการที่สามารถนำไปใช้ได้จริง

TARI ประเมินความพร้อม AI ครอบคลุม 8 มิติ

ดัชนี TARI ได้รับการออกแบบให้ประเมินทั้งระดับองค์กร ระดับสายงาน และระดับบุคลากร ครอบคลุม 8 มิติ ได้แก่

กลยุทธ์และภาวะผู้นำด้าน AI
การจัดการข้อมูล
เทคโนโลยีและโครงสร้างพื้นฐาน
บุคลากรและทักษะด้าน AI
ธรรมาภิบาลและการบริหารความเสี่ยง
การนำ AI ไปสร้างคุณค่าทางธุรกิจ
วัฒนธรรมองค์กรและการบริหารการเปลี่ยนแปลง
ผลลัพธ์จากการนำ AI ไปใช้งานจริง

ขับเคลื่อนองค์กรผ่าน 3 ขั้นตอน Measure – Benchmark – Activate

TARI จะช่วยองค์กรพัฒนา AI อย่างเป็นระบบผ่าน 3 ขั้นตอนสำคัญ ได้แก่

Measure : ประเมินระดับความพร้อม เพื่อค้นหาจุดแข็งและช่องว่างขององค์กร
Benchmark : เปรียบเทียบศักยภาพกับอุตสาหกรรมและภาพรวมระดับประเทศ
Activate : นำผลประเมินไปจัดทำแผนปฏิบัติ ทั้งด้านบุคลากร กระบวนการทำงาน เทคโนโลยี และการสร้างระบบนิเวศ AI

ตั้งเป้า 5,000 องค์กรในปีแรก สู่มาตรฐาน AI ของประเทศไทย

ปัจจุบันมีองค์กรชั้นนำกว่า 40 องค์กร จากหลายอุตสาหกรรมแสดงความสนใจเข้าร่วมเป็นกลุ่มผู้บุกเบิกในการพัฒนา TARI ก่อนขยายผลไปยังผู้ประกอบการ SMEs ห่วงโซ่อุปทาน และองค์กรภาคส่วนต่าง ๆ

โครงการตั้งเป้าให้องค์กรเข้าร่วมประเมินอย่างน้อย 5,000 องค์กรในปีแรก และขยายเป็นมากกว่า 20,000 องค์กรในระยะต่อไป เพื่อสร้างฐานข้อมูลกลางและยกระดับขีดความสามารถการแข่งขันของประเทศไทยในเศรษฐกิจยุค AI

องค์กรที่สนใจสามารถศึกษารายละเอียดและลงทะเบียนเข้าร่วมการพัฒนา Thailand AI Readiness Index (TARI) ผ่านเว็บไซต์ของโครงการ รวมถึงติดตามข้อมูลเพิ่มเติมจากช่องทางของ สอวช., AIS Academy และ IRIS Consulting