จุฬาฯ จับมือ IBM เปิดตัว “ศูนย์สยามควอนตัมสแควร์” ปักหมุดไทยสู่ศูนย์กลาง Quantum Technology พร้อมเปิดโลกเรียนรู้เทคโนโลยีอย่างเท่าเทียม สร้างองค์กร Quantum Ready
“ควอนตัม” อาจเคยถูกมองว่าเป็นเรื่องไกลตัวของนักวิทยาศาสตร์ แต่วันนี้เทคโนโลยีระดับลึกนี้กำลังกลายเป็นกุญแจสำคัญของเศรษฐกิจโลก ตั้งแต่การแพทย์ พลังงาน การเงิน ไปจนถึงความมั่นคงไซเบอร์

ล่าสุด จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ผนึกกำลัง IBM ประเทศไทย บัณฑิตวิทยาลัย และ Quantum Technology Foundation (QTFT) เปิดตัว “ศูนย์สยามควอนตัมสแควร์” (Siam Quantum Square: SQ²) อย่างเป็นทางการ หวังยกระดับไทยจาก “ผู้ใช้เทคโนโลยี” สู่ “ผู้สร้างเทคโนโลยี” พร้อมเปิดพื้นที่การเรียนรู้ควอนตัมให้เข้าถึงได้อย่างเท่าเทียม ทั้งนักวิจัย ภาคธุรกิจ และคนรุ่นใหม่
นับเป็นก้าวสำคัญในการวางรากฐาน ระบบนิเวศควอนตัม (Quantum Ecosystem) แห่งแรกๆ ของประเท Quantum Technology ไม่ใช่เรื่องไกลตัวอีกต่อไป c อธิบายว่า เทคโนโลยีควอนตัมคือการควบคุมสมบัติของอนุภาคตามหลักกลศาสตร์ควอนตัม เพื่อนำไปพัฒนานวัตกรรมใหม่ๆ ความจริงแล้ว หลักการควอนตัมอยู่รอบตัวเรามานานแล้ว เช่น สมาร์ทโฟน โซลาร์เซลล์ เครื่อง MRI ทางการแพทย์

แต่เมื่อเข้าสู่ยุค Quantum Computer ศักยภาพการคำนวณจะก้าวกระโดด สามารถแก้ปัญหาที่ซูเปอร์คอมพิวเตอร์เดิมทำไม่ได้ และอาจเปลี่ยนโฉมทั้งระบบเศรษฐกิจดิจิทัล รวมถึงความปลอดภัยไซเบอร์ทั่วโลก
“ศูนย์สยามควอนตัมสแควร์” กับ 4 พันธกิจยกระดับประเทศ
SQ² ถูกออกแบบให้เป็น ศูนย์กลางวิจัย–พัฒนา–ถ่ายทอดองค์ความรู้ควอนตัมแบบครบวงจร โดยมี 4 พันธกิจหลัก ได้แก่
- สร้างบุคลากรควอนตัมรุ่นใหม่ – ผลิตนักวิจัย นักพัฒนา และผู้เชี่ยวชาญรองรับตลาดงานอนาคต
- วิจัยเชิงกลยุทธ์ระดับโลก – พัฒนาเทคโนโลยีที่ไทย “เป็นเจ้าของ” ไม่ใช่เพียงผู้ใช้งาน
- เชื่อมภาครัฐ–เอกชน–นานาชาติ – สร้างความร่วมมือกับมหาวิทยาลัยและองค์กรชั้นนำทั่วโลก
- สื่อสารความรู้สู่สังคม – เปิดโอกาสให้ประชาชนเข้าถึงเทคโนโลยีควอนตัมอย่างเท่าเทียม ลดช่องว่างดิจิทัล

ต่อยอดงานวิจัยสู่ภาคธุรกิจจริง
ศูนย์ฯ เดินหน้าวิจัยและประยุกต์ใช้หลากหลายด้าน เช่น Quantum Computing, Quantum AI, Quantum Cryptography เสริมความมั่นคงไซเบอร์, วัสดุและอุปกรณ์ควอนตัม (Quantum Materials & Devices) พร้อมความร่วมมือกับองค์กรชั้นนำ เช่น EPFL, CERN, SCBX, Western Digital, Denso, AIST ญี่ปุ่น และล่าสุด IBM ประเทศไทย
นอกจากนี้ ยังเปิด หลักสูตรปริญญาโท–เอก และหลักสูตรผู้บริหาร เพื่อเตรียมคนไทยเข้าสู่ตลาดงานควอนตัมโลก
IBM ชี้ชัด “Quantum is Coming”
5 ความจริงที่องค์กรต้องรู้ หากอยากเป็น Quantum Ready Organization อีกหนึ่งไฮไลต์ของงาน คือการบรรยายของ อโณทัย เวทยากร กรรมการผู้จัดการใหญ่ IBM ประเทศไทย ที่สะท้อนว่า “ยุคควอนตัมมาถึงแล้ว” และองค์กรที่เตรียมตัวก่อน จะได้เปรียบการแข่งขันอย่างมหาศาล

5 Reality สู่การเป็น QRO (Quantum Ready Organization)
1. อย่ารอให้เทคโนโลยีพร้อม 100%
องค์กรที่เริ่มทดลองก่อน มีโอกาสได้ประโยชน์มากกว่าถึง 4 เท่า
2. ลงทุนแบบ Portfolio
ทดสอบหลายโจทย์ ไม่ทุ่มงบก้อนเดียว ลดความเสี่ยง
3. ใช้ควบคู่ AI และ HPC
Quantum ไม่ได้มาแทน แต่เสริมพลังเทคโนโลยีเดิม
4. เร่งปิด Talent Gap
ต้องเร่งพัฒนาทักษะเฉพาะทาง เช่น อัลกอริทึ่ม ระบบควอนตัม วิศวกรรมไฮบริด
5. บริหารความเสี่ยงควบคู่โอกาส
Quantum ช่วยถอดรหัสได้เร็วขึ้น จึงต้องเตรียมแผนความปลอดภัยไซเบอร์ด้วย

เปิดโลกเรียนรู้ควอนตัมอย่างเท่าเทียม สร้างอนาคตไทย
การเกิดขึ้นของ Siam Quantum Square ไม่ได้มีเป้าหมายแค่การวิจัยขั้นสูง แต่ยังมุ่ง “เปิดประตูความรู้” ให้คนไทยทุกกลุ่มเข้าถึงเทคโนโลยีแห่งอนาคต เพราะในโลกใหม่ ประเทศที่มีคนเข้าใจเทคโนโลยีมากที่สุด จะเป็นประเทศที่แข่งขันได้มากที่สุด และการเรียนรู้ควอนตัมตั้งแต่วันนี้ อาจเป็นแต้มต่อสำคัญของเศรษฐกิจไทยในทศวรรษหน้า

