กรุงเทพมหานคร เร่งยกระดับการจัดการขยะในเขตเมือง เปิดโครงการนำร่องคัดแยกขยะครัวเรือนในคอนโดมิเนียม 10 แห่ง หวังสร้าง “โมเดลมาตรฐาน” ขยายผลทั่วเมือง สอดรับนโยบาย “ไม่เทรวม” และแนวคิดเศรษฐกิจหมุนเวียน (Circular Economy)
วิกฤต “Triple Planetary Crisis” กับโจทย์ขยะไทยที่ต้องเร่งแก้
ประเทศไทยกำลังเผชิญกับภาวะ Triple Planetary Crisis ทั้งการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ การสูญเสียความหลากหลายทางชีวภาพ และมลพิษสิ่งแวดล้อม โดย “ปัญหาขยะ” เป็นหนึ่งในตัวเร่งสำคัญ
ข้อมูลสถานการณ์มลพิษปี 2567 ระบุว่า ประเทศไทยมีขยะเกิดขึ้นสูงถึง 27–28 ล้านตันต่อปี แต่สามารถจัดการได้อย่างถูกต้องเพียงราวครึ่งหนึ่ง ส่วนที่เหลือยังตกค้างหรือรั่วไหลสู่สิ่งแวดล้อม
ด้วยเหตุนี้ รัฐบาลจึงประกาศให้การจัดการขยะเป็น “วาระแห่งชาติ” โดยเน้นการ ลดและคัดแยกขยะตั้งแต่ต้นทาง

กทม. จับมือเดนมาร์ก–TEI เปิดโครงการนำร่องคัดแยกขยะคอนโดมิเนียม
โครงการ “คัดแยกขยะครัวเรือนในคอนโดมิเนียม กรุงเทพมหานคร” เป็นความร่วมมือระหว่าง:
- องค์กรพิทักษ์สิ่งแวดล้อมแห่งเดนมาร์ก
โดยมี ดร.วิจารย์ สิมาฉายา ผู้อำนวยการสถาบันสิ่งแวดล้อมไทย เป็นผู้กล่าวถึงแนวคิดและทิศทางการขยายผล พื้นที่นำร่อง คอนโดมิเนียม 10 แห่ง ครอบคลุม เขตคลองเตย 5 แห่ง และ เขตวัฒนา 5 แห่ง เป้าหมายคือสร้างต้นแบบการจัดการขยะในอาคารชุด ซึ่งเป็นรูปแบบที่อยู่อาศัยของประชากรเมืองจำนวนมาก

เปิดผลสำรวจ: ขยะอาหารพุ่งสูงสุด 35%
จากการศึกษาองค์ประกอบขยะ พบว่า
- ขยะทั่วไป 41%
- ขยะอาหาร 35%
- ขยะรีไซเคิล 21%
- ขยะอันตราย (พบการปะปนบางส่วน)
ขยะที่พบมาก 5 อันดับแรก ได้แก่ ขยะอาหาร กระดาษเปื้อน พลาสติกใช้ครั้งเดียว พลาสติกรีไซเคิลได้ และแก้ว โดยเฉพาะ “ขยะอาหาร” ถือเป็นประเด็นสำคัญระดับโลก เพราะเกี่ยวข้องกับการปล่อยก๊าซเรือนกระจกและปัญหาสุขอนามัย
โมเดลจัดการขยะ 4 ประเภท เปลี่ยนภาระให้เป็นทรัพยากร
โครงการกำหนดระบบคัดแยกขยะ 4 ประเภท ได้แก่ ขยะเศษอาหาร ขยะรีไซเคิล ขยะทั่วไป และขยะอันตราย (รวมถึงจุดรับขยะอิเล็กทรอนิกส์)

แนวทางจัดการปลายทาง
ขยะอาหาร → ทำน้ำหมักชีวภาพ ปุ๋ยหมัก หรือส่งต่อเกษตรกร
ขยะรีไซเคิล → จำหน่ายเข้าสู่ระบบรีไซเคิล
ขยะทั่วไป → ผลิตพลังงานไฟฟ้าหรือฝังกลบอย่างถูกหลัก
ขยะอันตราย → จัดการตามหลักวิชาการ ไม่เทรวม
คอนโดมิเนียมที่ลงทะเบียนและปฏิบัติตามเกณฑ์ จะได้รับ สิทธิ์ลดค่าธรรมเนียมขยะตามระเบียบใหม่ของ กทม.
“2 ลด 2 เพิ่ม” เมื่อเมืองไม่เทรวม
แนวคิด Circular Economy ในโครงการนี้ สรุปเป็นหลักการ “2 ลด 2 เพิ่ม”
- ลดปริมาณขยะมูลฝอย
- ลดค่าใช้จ่ายการจัดเก็บ
- เพิ่มวัสดุรีไซเคิลกลับเข้าสู่ระบบ
- เพิ่มคุณภาพชีวิตและสิ่งแวดล้อมที่ดีอย่างยั่งยืน
ก้าวต่อไป: จาก 10 คอนโดฯ สู่มาตรฐานทั้งกรุงเทพฯ
ผลลัพธ์จากโครงการนำร่องจะถูกสรุปเป็นข้อมูลเชิงสถิติ เพื่อนำไปใช้ขยายผลสู่ทุกเขตในกรุงเทพมหานคร พร้อมยกระดับเป็นแนวทางปฏิบัติมาตรฐานในอาคารชุดทั่วเมือง
หัวใจสำคัญไม่ใช่แค่การตั้งถังขยะ แต่คือ “การลดขยะตั้งแต่ต้นทาง + การสื่อสารชัดเจน + โครงสร้างพื้นฐานรองรับ”
เพราะการจัดการขยะไม่ใช่หน้าที่ของหน่วยงานใดหน่วยงานหนึ่ง แต่เป็นความร่วมมือของคนทั้งเมือง

